Grupa Oto:     Boles豉wiec Brzeg Dzierzoni闚 G這g闚 G鏎a 奸. Jawor Jelenia G鏎a Kamienna G鏎a K這dzko Legnica Luba Lubin Lw闚ek Milicz Nowogrodziec Nysa O豉wa Ole郾ica Paczk闚 Polkowice
字oda 奸. Strzelin 安idnica Trzebnica Wa豚rzych WielkaWyspa Wo堯w Wroc豉w Powiat Wroc豉wski Z帳kowice 奸. Zgorzelec Zi瑿ice Z這toryja Nieruchomo軼i Og這szenia Dobre Miejsca Dolny 奸御k

Wroc豉w
Woda, z這to i … arszenik?! Nysa K這dzka zagro穎na truj帷ym arsenem

     autor:
Share on Facebook   Share on Google+   Tweet about this on Twitter   Share on LinkedIn  
St篹enie arsenu w Truj帷ej, jednym z dop造w闚 Nysy K這dzkiej, a 100-krotnie przewy窺za normy wody pitnej ustanowione przez 安iatow Organizacj Zdrowia. Odkrycia dokona zesp馧 badaczy z Instytutu Geografii i Rozwoju Regionalnego Uniwersytetu Wroc豉wskiego. Sk康 tak wysokie st篹enie rakotw鏎czego pierwiastka na Dolnym 奸御ku?
Woda, z這to i … arszenik?! Nysa K這dzka zagro穎na truj帷ym arsenem

Woda, z這to i … arszenik?! Nysa K這dzka zagro穎na truj帷ym arsenem
kliknij na zdj璚ie, aby powi瘯szy.Woda, z這to i … arszenik?! Nysa K這dzka zagro穎na truj帷ym arsenem
kliknij na zdj璚ie, aby powi瘯szy.Woda, z這to i … arszenik?! Nysa K這dzka zagro穎na truj帷ym arsenem
kliknij na zdj璚ie, aby powi瘯szy.

W Z這tym Stoku od XIII wieku mieszka鎍y wydobywali z這to. Jego zasoby by造 w pewnym momencie tak du瞠, 瞠 miasteczko odpowiada這 za blisko 1/10 europejskiej produkcji z這ta. Po trzech wiekach eksploatacji zasoby zacz窸y si wyczerpywa. Wtedy Hans Scharffenberg, na pocz徠ku XVIII wieku postanowi na tych terenach pozyskiwa arsen, s逝膨cy do produkcji arszeniku. Do dzisiaj arsen ma bardzo szerokie zastosowanie: leki, dodatek do stopów i farb, preparat do barwienia szk豉, niezawodny 鈔odek na szczury, a wspó販ze郾ie produkcja pó逍rzewodników. Kopalnie tego metaloidu dzia豉造 tam do 1961 roku.

Niestety siedemsetletnia dzia豉lno嗆 wydobywcza pozostawi豉 po sobie du瞠 spustoszenie w krajobrazie. Prawdziwe zagro瞠nie czai這 si w Z這tym Potoku, który spod ska wyp逝kiwa truj帷y arsen. Mieszka鎍y miasteczka mieli przeczucie, 瞠 woda, której u篡waj, nie jest najlepszej jako軼i. 安iadczy o tym nazwa rzeki, która poni瞠j miasteczka nazywana jest Truj帷. W鈔ód ludno軼i kr捫y造 te plotki, jakoby wygnani za Odr Niemcy wracali do miasta po beczki zatrutej wody, od której mieli by fizycznie uzale積ieni…

Tematem zainteresowali si naukowcy z Instytutu Geografii i Rozwoju Regionalnego Uniwersytetu Wroc豉wskiego. – Zaintrygowani tematem postanowili鄉y przyjrze si tematowi bli瞠j, szczególnie, 瞠 rzeka Truj帷a ko鎍zy swój bieg w Nysie K這dzkiej, b璠帷ej jednym z gównych dop造wów Odry. Ju na samym pocz徠ku zaskoczeniem dla nas by豉 stosunkowo niewielka ilo嗆 bada dotycz帷ych zanieczyszczenia w dolnej cz窷ci rzeki Truj帷ej, a w szczególno軼i w miejscu jej uj軼ia. Postanowili鄉y sprawdzi, jaka ilo嗆 arsenu jest transportowana do Nysy K這dzkiej, oraz jakie procesy kontroluj niepokoj帷e st篹enie arsenu w strumieniach – mówi dr Bartosz Korabiewski, adiunkt w Zak豉dzie Geografii Fizycznej UW i wyja郾ia, 瞠 na ca造m 鈍iecie zanieczyszczenie 鈔odowiska tym pierwiastkiem dotyka a 70 krajów i 140 milionów ludzi – s to silnie kancerogenne zwi您ki powoduj帷e m.in. choroby skóry i uk豉du pokarmowego.

W badaniach wzi窸y udzia dwie grupy studentów specjalno軼i geoekologia na kierunku geografia. –  Rozpocz瘭i鄉y badania terenowe na ca貫j d逝go軼i Z這tego Potoku i rzeki Truj帷ej. Trwa造 dwa lata i uwzgl璠nia造 pobór kilkudziesi璚iu próbek gleby i wody. Nieod陰cznym elementem 獞icze by造 tak瞠 rozmowy z mieszka鎍ami Z這tego Stoku, które pomog造 uzyska informacje na temat miasta, jego górniczej przesz這軼i oraz obecnej sytuacji – wyja郾ia ㄆkasz Stachnik, adiunkt z Zak豉du Geografii Fizycznej UWr.

Po badaniach terenowych przysz豉 pora na szczegó這we pomiary laboratoryjne, zmierzaj帷e do oznaczenia zawarto軼i arsenu w próbkach wody i gleb. –  W okolicy dawnej kopalni z這ta i arsenu, nasze wyniki wskazuj na kilkudziesi璚iokrotny spadek st篹e arsenu i metali w wodach kopalnianych i ze Z這tego Potoku w porównaniu do lat 90-tych XX wieku. Na poprawienie jako軼i wody wp造n窸y prace renowacyjne polegaj帷e na oczyszczaniu starych chodników górniczych i udro積ieniu sztolni w z這tostockiej kopalni. Z豉 wiadomo嗆, która dotyczy豉 rzeki Truj帷ej, przesz豉 nasze naj鄉ielsze oczekiwania. W miejscu jej uj軼ia do Zbiornika Paczkowskiego, znajduj帷ego si na Nysie K這dzkiej, st篹enia arsenu przekroczy造 100-krotnie normy rekomendowane przez 安iatow Organizacj Zdrowia dla wody pitnej! – mówi dr Stachnik i podkre郵a, 瞠 豉dunek dobowy, czyli ca趾owita masa arsenu, która w ci庵u 24 godzin mo瞠 dop造wa do tego zbiornika, przekracza 8 kg. Tak du瞠 st篹enie arsenu jest prawdopodobnie zwi您ane gównie z przemywaniem starych ha責 i osadników po這穎nych poni瞠j Z這tego Stoku.

Za podwy窺zone st篹enie arsenu w pobli簑 uj軼ia rzeki Truj帷ej do Nysy K這dzkiej odpowiedzialny  jest proces uwalniania pierwiastka z powierzchni cz御teczek osadu do roztworu wodnego. Dlatego naukowcy zamierzaj kontynuowa badania. – Rosn帷a frekwencja zdarze ekstremalnych, zwi您ana ze zmianami klimatu, prowadzi mo瞠 wi璚 do dalszego zanieczyszczania wielu sk豉dowych 鈔odowiska, tak ch皻nie wykorzystywanych przez cz這wieka. Na szcz窷cie zdrowie mieszka鎍ów gminy Z這ty Stok nie pogarsza si, ale zagro瞠nia nie mo積a lekcewa篡 – zauwa瘸 dr Stachnik.

Wyniki dotychczasowych bada uniwersyteckich naukowców zosta造 opublikowane w Scientific Reports. https://www.nature.com/articles/s41598-020-74403-3

Fot. 1. Niepozornie wygl康aj帷a rzeka Truj帷a poni瞠j Z這tego Stoku, charakteryzuje si ponad 100-krotnym przekroczeniem dopuszczalnej dla wody pitnej zawarto軼i arsenu .

Fot. 2. Wej軼ie do sztolni Gertruda znajduj帷ej si w kopalni w Z這tym Stoku. Zanieczyszczenie wód kopalnianych arsenem znacznie zmala這 w ci庵u ostatnich 30 lat.

Fot. 3. Pobieranie próbek gleb za pomoc laski glebowej. Zawarto嗆 arsenu w glebie przekracza normy ponad 100-krotnie.

Fot. 4. Kartowanie hydrograficzne rzeki Truj帷ej prowadzone przez studentów studiów magisterskich na specjalno軼i geoekologia na kierunku Geografia w Instytucie Geografii i Rozwoju Regionalnego.

Fot. 5. Widok na zbiornik Topola znajduj帷y si na Nysie K這dzkiej, do którego w ci庵u 24 godzin mo瞠 dostawa si nawet 8 kg arsenu.


UWr



o © 2007 - 2021 Otomedia sp. z o.o.
Redakcja  |   Reklama  |   Otomedia.pl